Trở thành tỉ phú từ chơi chim cảnh

Nắm bắt được thị hiếu của người yêu thích chim cảnh, chỉ sau thời gian dày công thuần phục huấn luyện, nhiều chủ nuôi chim đã thu được khoản tiền lớn.

Nhiều năm nay, tại TP Vinh, nuôi chim cảnh không chỉ là thú vui tao nhã được nhiều người yêu thích mà còn là nghề hái ra tiền. Nắm bắt được thị hiếu của người yêu thích chim cảnh, chỉ sau thời gian dày công thuần phục huấn luyện, nhiều chủ nuôi chim đã thu được khoản tiền lớn.
 
Có thể nói thú chơi chim cảnh “sốt” lên trong vài năm trở lại đây. Khi kinh tế phát triển, cuộc sống được nâng lên, số lượng người chơi chim cảnh ngày càng nhiều. Từ ý nghĩa giải trí thư giãn rồi nhiều người làm kinh tế bằng cách buôn, bán các loại chim quý hiếm.
 
Ông Trần Văn Tân, phường Vinh Tân, TP Vinh có thú chơi chim đã từ lâu. Hiện gia đình ông nuôi hơn 10 con, hằng ngày ông tập cho chim hót với đủ các kiểu hót thu từ trên mạng internet. Ông cho biết, phường Vinh Tân có nhiều người cho rằng chơi chim cảnh đẳng cấp, rất nhiều nhà thi nhau tìm chim các loại để nuôi.

Số lượng người chơi chim cảnh đang ngày một nhiều

Có người “hốt bạc” từ kinh doanh chim, ban đầu mua những chú chim bình thường, sau đó về luyện giọng cho chim trở thành chim quý bán lãi cả chục triệu đồng. Có nhiều gia đình hiện có gần 30 lồng chim, trong đó có tới 20 con chim quý.
 
Mỗi năm thu về vài chục triệu đồng từ nuôi chim, nhưng cũng lắm người bị thua lỗ, do không biết chọn nên mua chim về nhà được vài ba ngày là chim chết, cũng có nhiều con qua chủ mới nó tự sát. Hoặc không biết cách chăm sóc, chỉ cần lơ là một buổi quên cho chim uống nước là chim chết.
 
Từ thú chơi chim cảnh đã kéo theo việc hình thành “chợ chim cảnh” khá quy mô đông đúc, thu hút đông đảo người dân từ các huyện mang đủ các loại chim cảnh xuống Vinh để họp thành chợ. Chợ mua bán chim tự phát này nằm ngay đầu Đại lộ Lênin và đường Nguyễn Phong Sắc. Tại đây nhanh chóng trở thành điểm hẹn cho những người yêu thích chim cảnh, thậm chí khách du lịch cũng ghé vào đây tham quan.
 
Đã thành lệ, vào ngày cuối tuần, mọi người lại đua nhau đến xem, nghe chim hót líu lo đủ thứ giọng, cảm giác thành phố mà như trong rừng nguyên sinh. Chợ chim rất đa dạng, có nhiều chú chim được chủ huấn luyện chào khách bằng tiếng Anh “thanks”, hoặc thấy khách lạ là cúi đầu gật 3 lần và nói như người “chào đại gia”, “chào khách”… Có thể nói, đây là một điểm hẹn lý tưởng cho vô vàn người mua kẻ bán chim cảnh tứ xứ tụ họp.
 
Thậm chí nhiều người mê chim cảnh, chờ đợi tới ngày cuối tuần thật nhanh để ra chợ chim tìm cảm giác thư giãn. Cửa hàng chim là những chiếc xe máy, được bố trí một cách khéo léo, với hàng chục chiếc lồng chim khác nhau. Riêng những chú chim đặc sắc, quý nhất được treo trên giá cao để khách xem và tránh bị mất trộm.
 
Ông Hoàng Văn Hiền, trú phường Hưng Bình, một “trùm” buôn bán chim nói với chúng tôi: Tôi có thể cung cấp bất kì loại chim cảnh nào nếu khách hàng có nhu cầu. Loại chim được huấn luyện, cứ bật máy điện thoại ghi âm cho phát ra loa là cả đàn chim đua nhau hót như một dàn nhạc.
 
Giá thì nhiều loại, chim chào tiếng Anh có con tới 10 triệu đồng, con nào chào tiếng Việt sành sõi lại hót hay bằng nhiều giọng có khách sẵn sàng mua với giá 15 triệu đồng. Bình thường một chú chim họa mi, hót hay giá 300.000 - 500.000 đồng, con chích chòe mái, hoặt con vẹt xanh giá 450 ngàn đồng…
 
Tại chợ chim này, có lắm người hái ra tiền, mua bán các loại chim quý trao tay. Những chú chim miền rừng có giọng khỏe và lảnh lót vang rất xa, lại dễ huấn luyện bắt chước giọng hót các loại chim khác luôn được người nuôi săn tìm.
 
Bên cạnh chợ chim cảnh còn kéo theo các dịch vụ như bán thức ăn cho chim, làm lồng chim, dịch vụ chăm sóc chim cảnh. Rất nhiều người khéo tay sáng tạo ra nhiều loại lồng chim rất đẹp với mẫu mã, kiểu dáng khác nhau. Lồng cao và mảnh như ngôi nhà nhỏ tổ ấm cho họa mi; lồng hình quả chuông úp dành cho chim sáo, lồng có hình vòm cao ráo có thanh ngang cho chim cúc cu đậu...
 
Giá mỗi chiếc lồng chim cũng từ 200.000 đồng tới 500.000 đồng. Buôn bán chim cảnh cũng là một nghề đối với một số người. Họ có vốn hiểu biết về các loại chim khá sành. Rồi chăm sóc chim, mùa hè treo lồng chim nơi thoáng mát, mùa đông để lồng chim tránh hướng gió Bắc để chim ấm khỏe mạnh.
 
Chợ chim cảnh tại nơi đô thị cũng có ý nghĩa về mặt tinh thần, khi kinh tế đã khá đầy đủ. Tuy nhiên do việc họp chợ chim tự phát nên đang bộc lộ những tồn tại như tình trạng lấn chiếm lòng lề đường, gây mất mỹ quan đô thị.
 
Thiết nghĩ, với chợ chim tự phát tại Vinh, chính quyền thành phố nên có quy hoạch một khu vực làm chợ, cũng là góp phần tạo nên nét văn hóa vùng miền thú vị cho đời sống tinh thần của người dân và khách du lịch.

Sưu tầm Tien Nguyen

Chơi chim cảnh ở Huế

Mấy năm trở lại đây, trào lưu chơi chim cảnh rộ lên ở nhiều địa phương, Huế cũng không ngoại lệ. Giữa vòng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, chắc chắn ta sẽ cảm thấy thanh thản hơn nếu được thả hồn theo tiếng chim hót, phù hợp với tính cách trầm mặc, sâu lắng mà tinh tế của con người xứ Huế. Chính vì vậy, nhiều người đã tìm đến thú chơi tao nhã này. Có người xem chơi chim cảnh chỉ là thú vui, nhưng có người coi đó như một nghề để kiếm tiền.

Chim được bày bán đa dạng tại đường Đinh Tiên Hoàng

Đi dọc đường Đoàn Thị Điểm và Đinh Tiên Hoàng, bạn sẽ không khó để bắt gặp những người thích chơi chim, cùng đó là đủ loại kiểu lồng chim và nhiều loài chim quý. Lân la vào một quán cà phê ở đường Đinh Tiên Hoàng, bắt chuyện với anh Nguyễn Văn Thành, một người chơi chim khá sành ở khu vực này mới hiểu được kiến thức về thú chơi tao nhã này. Anh Thành cho biết: “Hiện nay số lượng chim cảnh rất nhiều nhưng người chơi chỉ chia làm 3 loại: chim cảnh, chim hót và chim đá. Chim cảnh được mệnh danh là chim "người mẫu". Chúng có vẻ ngoài "bảnh chọe", dáng vẻ ưa nhìn, bộ lông sặc sỡ, mượt mà. Đại diện cho "phe" này là hoàng yến, yến phụng, thanh tước, hỏa tiễn, chích chòe... Chim hót thì chỉ cần "kêu" hay là được, vẻ ngoài không là yếu tố quyết định để lựa chọn. Tuy vậy, "kêu" hay cũng phải tuân theo những "chuẩn" nhất định nào đó. Ví dụ, với chim gáy, tiêu chí đánh giá tiếng hót tuyệt vời là phải gáy đủ 3 loại tiếng: gáy gọi, gáy trận và chu. Chim hót được chia tiếp thành 2 loại: chim dạy nói (vẹt, nhồng, cưỡng, sáo...) và chim có giọng hót hay (sơn ca, họa mi, khướu, thanh lam, hồng hoàng...).Về chim đá, chích chòe, chìa vôi được mệnh danh là chim võ sĩ. Chúng được chăm sóc, rèn giũa một cách công phu để đá cược. Tuy nhiên, phong trào nuôi chim "võ sĩ" không được phát triển nhiều bởi việc đá cược chim không được pháp luật cho phép.

Tiếp tục tìm hiểu quanh một số tụ điểm chơi chim khác , biết được giá cả các loại chim cảnh trên địa bàn Thừa Thiên Huế rất khác nhau , tùy theo chất lượng (đẹp, hót hay, đá giỏi) của mỗi loại chim mà giá trị của chúng cũng cao thấp khác nhau. Giá một con chim chào mào mới bẩy về có giá 80 đến 150 ngàn đồng. Chim chào mào “đứng lồng” (khi người đến gần chim không hoảng sợ) giao động từ khoảng 200 – 250 nghìn đồng/con; chim chích chòe lửa, chích chòe than bổi mới bẩy về có giá 250 – 300 nghìn đồng/con; chim họa mi, khướu bổi có giá từ 700 – 900 nghìn đồng/con và các loại chim như cu gáy, vành khuyên, sơn ca thì giá từ vài chục nghìn đồng đến vài trăm triệu đồng tùy thuộc vào tố chất từng con. Những con có tố chất tốt thường có giá rất cao mà chỉ những người sành chơi mới định giá được.

Anh Tuấn, chủ một của hàng bán chim trên đường Đinh Tiên Hoàng cho biết: “Gần đây phong trào chơi chim rất phát triển nên chim bán rất chạy. Chúng tôi lấy hàng từ nhiều nguồn, nhưng nhiều nhất vẫn là từ những người đi bẫy chim ở các vùng núi như Bình Điền, A Lưới, Phong Điền… và một số tỉnh lân cận. Kinh doanh thế này thôi chứ chủ yếu là thỏa mãn đam mê là chính. Ở đây chim có giá bao nhiêu cũng có từ tiền trăm đến tiền triệu”.

Lý do khiến ngày càng có nhiều người theo đuổi thú chơi chim cảnh bởi nó giúp con người thấy thoải mái hơn. Đặc biệt, chơi chim cảnh giúp người ta kiềm chế được tính nóng nảy của bản thân và tập tính kiên nhẫn. Hiện nay, trên địa bàn thành phố có khá nhiều quán cà phê nhỏ vừa kinh doanh cà phê, vừa là nơi gặp gỡ của những người yêu chim. Quán cà phê “Những người thích chơi Chim” ở đường Điện Biên Phủ là một ví dụ. Mặt dù số lượng lồng chim ở đây không nhiều, thế nhưng lại có nhiều người đến để được nghe chim hót. Vừa ngồi nhâm nhi ly cà phê, vừa lắng nghe tiếng hót thánh thót của những chú chim thật không gì có thể thoải mái hơn. Qua tiếng chim, người sành chơi có thể đánh giá được chú chim đó là như thế nào. Anh Ngọc Duy, hiện đang là nhân viên lái taxi hãng Mai Linh cũng có sở thích chơi chim cho biết: “Để có thể đánh giá được một con chim thì phải căn cứ vào giọng hót của nó là chủ yếu. Mỗi loài cho một giọng khác nhau và tùy thuộc vào sở thích mỗi người mà họ chọn cho mình những con chim ưng ý. Dung mạo của những chú chim cũng khá quan trọng. Nhìn màu lông, sải cánh, vảy chân… người chơi chim có thể biết được “cá tính” của từng con. Đó là những kinh nghiệm lựa chọn chim của những người sành chơi”.

Ngoài việc lựa chọn cho mình một chú chim ưa ý, người chơi chim còn phải lựa chọn cho mình một chiếc lồng phù hợp với chim cũng như tình hình kinh tế của bản thân. Mâu thuẫn lớn nhất của thú chơi chim cảnh chính là lồng nhốt. Chim cảnh thường được nhốt trong lồng nhưng chính yếu tố này lại làm mất "tự do" của chim. Vì vậy, việc thiết kế đặc điểm lồng chim hợp lý sẽ làm giảm mâu thuẫn ấy. Sự phù hợp đó cũng chỉ tồn tại với từng loại chim khác nhau. Nếu là chim sơn ca hay họa mi, người chơi thường làm lồng bằng tre hay gỗ vót nhỏ, lồng cao và mảnh. Còn hồng hoàng, ngọc yến thì dùng lồng thấp và nhỏ hơn. Sáo, két, nhồng, cưỡng... thường được nuôi trong những chiếc lồng có hình quả chuông úp. Ngoài tre và gỗ, vật liệu làm lồng chim có cả đồi mồi và ngà voi. Thường những chiếc lồng tre, lồng sắt có giá từ 150 đến 500 ngàn/cái. Còn những chiếc lồng bằng gỗ có chạm trổ tinh vi có giá từ 2 triệu đồng đến vài chục triệu đồng/cái. Người chơi chim có thể mua lồng ngay ở cửa hàng bán chim.

Việc chăm sóc và phòng bệnh cho chim cũng được người chơi quan tâm đặc biệt. Thức ăn của mỗi loài chim là khác nhau. Tuy nhiên, đa số đồ ăn này được bày bán sẵn ngoài chợ. Người sở hữu những chú chim lý thú cần chú ý tắm cho chim, chữa trị cho chúng mỗi khi bị bệnh, chống rét vào mùa đông, chống nắng mùa hè...

Tuy nhiên, điều đáng bàn là khi nuôi chim trở thành phong trào rộng khắp thì kéo theo đó là nạn săn bắt, bẫy chim rừng, nhất là những loài quý hiếm nằm trong sách Đỏ. Người chơi chim trên địa bàn tỉnh đều mong muốn địa phương cần sớm thành lập Hội chơi chim cảnh để giới chơi chim có điều kiện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tổ chức các cuộc thi, bảo tồn, lai tạo các giống chim quý, không làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Sưu tầm Tien Nguyen

 

Chim cảnh, thú chơi dân dã cho mọi lứa tuổi !

Từ lâu, chim cảnh vốn được coi là thú chơi dân dã, phù hợp với nhiều đối tượng. Chỉ với số tiền nhỏ, người chơi sẽ sở hữu một lồng chim theo ý thích và được nghe chim hót líu lo mỗi ngày.

Số lượng loài chim cảnh khá đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, người ta chia chúng thành 3 loại chính: chim cảnh, chim hót và chim đá.

Chim cảnh được mệnh danh là chim "người mẫu". Chúng có vẻ ngoài "bảnh chọe", dáng vẻ ưa nhìn, bộ lông sặc sỡ, mượt mà. Đại diện cho "phe" này là hoàng yến, yến phụng, thanh tước, hỏa tiễn, chích chòe...

Chim hót thì chỉ cần "kêu" hay là được, vẻ ngoài không là yếu tố quyết định để lựa chọn. Tuy vậy, "kêu" hay cũng phải tuân theo những "chuẩn" nhất định nào đó. Ví dụ, với chim gáy, tiêu chí đánh giá tiếng hót tuyệt vời là phải gáy đủ 3 loại tiếng: gáy gọi, gáy trận và chu. Chim hót được chia tiếp thành 2 loại: chim dạy nói (vẹt, nhồng, cưỡng, sáo...) và chim có giọng hót hay (sơn ca, họa mi, khướu, thanh lam, hồng hoàng...)

Về chim đá, chích chòe, chìa vôi được mệnh danh là chim "võ sĩ". Chúng được chăm sóc, rèn rũa một cách công phu để đá cược. Tuy nhiên, phong trào nuôi chim "võ sĩ" không được phát triển nhiều bởi việc đá cược chim không được pháp luật cho phép.

Chào mào, loài chim được nhiều người yêu thích

Mâu thuẫn lớn nhất của thú chơi chim cảnh chính là lồng nhốt. Chim cảnh thường được nhốt trong lồng nhưng chính yếu tố này lại làm mất "tự do" của chim. Vì vậy, việc thiết kế đặc điểm lồng chim hợp lý sẽ làm giảm mâu thuẫn ấy. Sự phù hợp đó cũng chỉ tồn tại với từng loại chim khác nhau.

Nếu là chim sơn ca hay họa mi, người chơi thường làm lồng bằng tre hay gỗ vót nhỏ, lồng cao và mảnh. Còn hồng hoàng, ngọc yến thì dùng lồng thấp và nhỏ hơn. Sáo, két, nhồng, cưỡng... thường được nuôi trong những chiếc lồng có hình quả chuông úp. Ngoài tre và gỗ, vật liệu làm lồng chim có cả đồi mồi và ngà voi.

Những chiếc lồng khuyên có giá hàng trăm triệu đồng

Việc chăm sóc và phòng bệnh cho chim cũng được người chơi quan tâm đặc biệt. Thức ăn của mỗi loài chim là khác nhau. Tuy nhiên, đa số đồ ăn này được bày bán sẵn ngoài chợ. Người sở hữu những chú chim lý thú cần chú ý tắm cho chim, chữa trị cho chúng mỗi khi bị bệnh, chống rét vào mùa đông, chống nắng mùa hè...

Tuy được coi là dân dã nhưng bất cứ thú chơi nào cũng cần niềm đam mê, nhất là chơi chim cảnh. Niềm đam mê giúp chủ nhân của những con vật đáng yêu này chịu khó học hỏi, tìm tòi những phương thức chăm sóc, nuôi dưỡng chim tốt hơn. Đồng thời, họ cũng cảm thấy cuộc sống thi vị, tươi mới hơn khi được ngắm nhìn hay nghe tiếng hót trong trẻo mỗi ngày.

Sưu tầm Tien Nguyen

'Dị nhân' bỏ đất Hà thành kiếm tiền tỷ nhờ mê chim

Mê chim từ bé, lớn lên sau khi bôn ba nhiều nghề, cuối cùng anh lại quay về nuôi chim, làm giàu nhờ chim.

Một góc trại chim của anh Giáp tại Lý Nhân, Hà Nam.

Hàng loạt phát minh kỳ thú đã giúp anh sở hữu những cái nhất trong giới chơi chim. Anh chính là người đầu tiên nhân giống thành công chim trĩ đỏ, một loài được liệt vào sách đỏ cần được bảo vệ.

Biến thú chơi thành nơi “hốt bạc”

Nhiều năm trở lại đây, giới nhà giàu đất Hà thành thường thỏa thú vui với cá cảnh, chó cảnh, chim khuyên, chào mào... và số tiền chi cho những thú vui này thì khó lòng đo đếm. Phần lớn họ sưu tầm và “xả bạc” mua bằng được thứ vật nuôi mà mình thích. Vì vậy, người mê chim, biến thú chơi này thành nơi “hốt bạc” như anh Trần Nhữ Giáp (Cầu Giấy, Hà Nội) có lẽ chỉ có một. Anh bật mí rằng, cái máu mê chim có từ thủa bé, trong khi đám bạn cùng trang lứa ưa chơi họa mi, khướu, chào mào, sáo yểng… thì anh lại gắn hồn mình với loài chim “khủng” đó là loài trĩ, công… Có lẽ vẻ đẹp vóc dáng, màu sắc toát ra từ bộ “áo” của loài chim này đã khiến anh ngẩn ngơ để rồi “sống chết” vì chim, chìm nổi cũng vì chim.

Năm 2008, cuộc khủng hoảng kinh tế trên phạm vi toàn cầu đã lan tới doanh nghiệp nơi anh công tác. Chán cảnh chìm nổi với thương trường, anh quay đầu về nuôi chim, kiếm tiền từ chim. Rời Hà Nội phồn hoa, anh về Lý Nhân, Hà Nam mở trại nuôi công, trĩ và các loài chim quý hiếm khác. Việc đầu tiên anh làm là đi xin cấp giấy phép làm trang trại nuôi chim. “Máu”, tình yêu với chim thì đã sẵn nhưng để khởi đầu, rồi gắn bó với chúng, anh cũng phải vượt qua không ít thăng trầm, khó khăn. Rào cản đầu tiên mà anh phải vượt qua đó chính là xin giấy phép mở trại nuôi chim quý. Có lẽ cái gì chưa có tiền lệ thì đều gặp khó, việc mở trại nuôi chim trong sách đỏ là vấn đề quá mới tại vùng đất chiêm trũng Hà Nam. Vì vậy phải sau gần 2 năm lặn lội ngược xuôi làm thủ tục, đến tháng 6/2009, anh Giáp mới chính thức được Chi cục Kiểm lâm tỉnh Hà Nam cấp giấy phép cho làm trang trại nuôi sinh sản và bảo tồn chim Việt.

Tới nay, khi các doanh nghiệp khác đang lao đao vì vốn, khốn đốn vì ế hàng thì anh Giáp đã có trong tay mình 3 trang trại nuôi chim lớn ở Hà Nam, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Lượng đàn chim quý trong tay anh đã lên tới 7.000 con với gần 30 loại chim quí hiếm. Theo cách tính của anh, một con chim trĩ mỗi năm đẻ 2 lứa, mỗi lứa từ 80-100 quả trứng, với giá thành đến 40.000 đồng/quả thì sau mỗi lứa mỗi chú trĩ “tặng” anh ngót 4 triệu đồng. Ngoài ra, trĩ thịt khoảng 400.000/kg, nuôi khoảng 5 tháng là có thể xuất chuồng. Trĩ đẻ sau 4 năm lại chuyển làm chim cảnh. Chim trĩ, công 1 tuần tuổi xuất chuồng làm giống anh thu về đến 200.000 đồng/con. Trĩ con từ 6-8 tuần tuổi thì giá xuất chuồng sẽ là 1 triệu đồng/con. Với tổng đàn nêu trên, hàng năm anh thu về không dưới tiền tỷ.

Để có những con chim quý, anh Giáp đã phải rời về Hà Nam để mở trại nuôi chim.

Nhân giống thành công chim trong sách đỏ

Ngoài việc cung ứng con giống, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật, anh Giáp còn bao tiêu sản phẩm cho bà con. Hiện anh đang lên kế hoạch sản xuất đại trà để cung ứng chim trĩ thường cho các siêu thị, nhà hàng.

Có thể nói đây là kỳ tích không tính được bằng tiền của anh Giáp đối với loài trĩ đỏ nói riêng và bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam nói chung. Trĩ đỏ là loài “khó tính”, khó sinh trưởng, thuộc loài hiếm nên càng trở thành đối tượng săn bắt, mua bán, giết thịt. Vì vậy trĩ đỏ đã hiếm lại càng hiếm và được liệt vào sách đỏ.

Trĩ đỏ thường đẻ trứng vào tổ của những loài chim khác và không tự ấp nở. Cùng đó, do tập tính loài nên trĩ đỏ thường ăn luôn trứng sau khi đẻ ra trong vòng từ 3-5 phút. Vì vậy, để lấy được trứng trĩ đỏ cũng đã đủ gian nan chứ chưa nói đến việc ấp để nở thành trĩ con. Anh Giáp đã cho nhiều loài gia cầm khác nhau ấp trứng trĩ đỏ và nhận thấy cho gà ấp thì tỉ lệ đậu trứng cao nhất. Sau này, khi mày mò, đọc, sưu tầm đủ loại sách trong và ngoài nước về loài trĩ thì anh mới dám thử nghiệm cho ấp trứng trĩ bằng máy ấp. Hiện nay, tỉ lệ đậu trứng trĩ đỏ ấp bằng máy đã đạt tới 95%- đây quả là một kỳ tích đáng ghi nhận của “dị nhân” mê chim.

Trước đây, để có trứng trĩ cho ấp nở thì anh và cộng sự phải thay phiên nhau “canh me” cả ngày, khi nào thấy trĩ đẻ là ngay lập tức thu trứng đề phòng bị trĩ mẹ ăn mất. Sau hơn 1 năm đeo bám, rình mò, anh phát hiện được tập tính đẻ trứng theo giờ của trĩ đỏ. Và để đỡ công canh giờ, nhặt trứng sau nhiều nghiên cứu và thử nghiệm, anh đã can thiệp điều chỉnh chế độ ăn, cải tạo được tập tính hoang dã của loài này để loại bỏ thói quen ăn trứng của trĩ mẹ. Hiện trĩ mẹ đẻ xong tới 4 ngày anh mới phải đi nhặt trứng.

Không chỉ nhân giống, thuần hóa thành công loài trĩ đỏ mà anh còn là người đầu tiên nhân giống, lai tạo thành công loài công ngũ sắc. Việc nhân giống thành công loài này theo anh cũng do “duyên số”. Khởi đầu anh chỉ có vỏn vẹn 18 chú công giống, trong số đó có một chú công màu sắc khác biệt. Đợt nhân giống tiếp theo thì trong 300 công con lại có một chú công “đặc dị”. Sau hơn 1 năm đọc đủ loại sách báo, cộng với nghiên cứu thực tiễn anh Giáp đã tìm ra quy luật để nhân giống loại công lạ này. Thành quả sau bao năm tâm huyết của anh là bộ sưu tập công ngũ sắc mà nhiều người tới tận nơi trả anh đến 40 triệu đồng/con nhưng anh vẫn chưa gật đầu chấp thuận. Ai cũng băn khoăn trước quyết định của anh nhưng anh cho biết do đàn còn hạn chế nên anh muốn để làm vốn. Theo thông tin anh cung cấp thì hiện trên toàn quốc chỉ có 16 con công ngũ sắc do chính anh nhân giống mà thôi.

Anh Giáp bên đàn chim quý.

Chìm nổi vì... chim

Chỉ tay vào khối tài sản không nhỏ mà mình đang sở hữu, anh Giáp khẳng định không ít lần anh tưởng mọi thứ chỉ còn con số không. Năm 2009 có lẽ là năm đại hạn của anh và của cả đàn chim anh sở hữu. Một nửa trong tổng số cả đàn chim bỗng nhiên lăn đùng ra chết hàng loạt. Hàng trăm triệu đồng bỗng dưng tan thành mây khói không đau bằng việc chứng kiến những chú chim mà anh đổ công, dồn sức, vắt hết tâm huyết sinh lực giãy dụa chờ chết. Có lẽ, hình ảnh đó khó lòng phôi phai trong anh, nhưng cũng có thể vì đó mà anh càng quyết tâm hơn, đầu tư học hỏi để chờ ngày “phục thù”.

Bắt tay làm lại từ đầu ắt khó khăn hơn lần khởi nghiệp, nhập khẩu chim giống vừa tốn tiền vừa phức tạp đủ bề. Sau đổ bể, nguồn tiền hạn hẹp, để có vốn tái đầu tư, anh chỉ còn nước huy động từ gia đình, bạn bè. Trước lòng nhiệt huyết, tình yêu nghề, anh đã nhanh chóng khôi phục và phát triển mạnh đàn chim hơn những gì đã mất.

Trước những lợi ích mà đàn chim mang lại cho gia đình, đặc biệt, sau khi anh đã hoàn thiện được “quy trình” nuôi, nhân, chăm sóc, chạy chữa thành thạo, anh bắt đầu truyền nghề cho bà con trong vùng nhằm phát triển kinh tế địa phương. Nhiều hộ gia đình đã được động viên, đầu tư, cung cấp con giống, chuyển giao kỹ thuật, lo đầu ra. Cùng đó, anh cũng không ngần ngại hợp tác và chuyển giao kỹ thuật, cung cấp con giống cho nhiều cơ sở trên cả nước, trong việc nuôi và nhân giống chim quí.

Tương lai gần, anh sẽ mở rộng mô hình trang trại hiện có. Phối giống, nhân thêm nhiều loại chim quí cung cấp cho giới đại gia chơi chim cảnh trong và ngoài nước; Tiếp tục đưa mô hình này đến nhiều nơi, giúp đỡ, chuyển giao kỹ thuật cho các Hội Thanh niên, Hội Nông dân trên nhiều tỉnh thành giúp họ làm giàu, phát triển kinh tế. Vừa qua, chính quyền xã Nhân Thịnh cùng UBND huyện Lý Nhân tổ chức cho Đoàn Thanh niên và Hội Nông dân của hàng chục xã khác trên toàn huyện đến tham quan học hỏi mô hình kinh tế này. Chính quyền địa phương hy vọng trong tương lai gần, nhiều mô hình kinh tế như gia đình anh Giáp sẽ “mọc” lên trên mảnh đất chiêm trũng. Góp phần xóa nghèo, nâng cao đời sống nhân dân, phát triển kinh tế địa phương.

Sưu tầm Tien Nguyen

Chim vành khuyên-thú chơi mê đắm lòng người

Chẳng biết người Hà Nội chơi chim vành khuyên tự bao giờ, nhưng theo các cụ già làng Lệ Mật, thú chơi chim và tổ chức thi chim vành khuyên ở Lệ Mật đã có từ thuở đức thánh họ Hoàng, người có công khai khẩn, mở mang đất đai sang phía Tây kinh thành Thăng Long, lập nên khu Thập tam trại.

Thú chơi tao nhã vang bóng một thời

Anh Nguyễn Tuấn Ngọc-Thư ký Hội vành khuyên Thăng Long thường được bạn chơi chim khuyên gọi là Ngọc“Hàng Trống” bảo: Cách thi chim vành khuyên của các cụ xưa cũng cầu kỳ chặt chẽ lắm: Tất cả các lồng thi đều là lồng cao không bịt nóc, che đĩa và căng dây. Cuộc thi sẽ diễn ra trong 3 tuần hương, chia làm 3 vòng, mỗi vòng thi là một tuần hương: Vòng 1: chọn ra các chú chim líu trên 5 lần vào tiếp vòng sau. Vòng 2: chọn ra 8 chú chim líu nhiều nhất vào thẳng và 10 chú chim đấu loại để chọn thêm 2, thời gian đấu loại là 10 phút. Vòng 3: 10 chú chim sẽ chọn ra các giải nhất, nhì ba và 2 khuyến khích. Những chú chim nào chênh nhau 3 lần líu sẽ đấu trực tiếp với nhau để chọn ra con thắng cuộc. Đến tận bây giờ các hội khuyên của Hà Nội và tỉnh bạn đều lấy đó làm tiêu chí khi tổ chức một cuộc thi chim vành khuyên. Dân chơi vành khuyên bảo: thú chơi khuyên hồi sinh khắp trong Nam ngoài Bắc như hiện nay là nhờ anh Trịnh Viết Tuấn, hay còn gọi là Tuấn “ hói” ở phố Thụy Khuê vàNSƯT Hồng Kỳ (Nhà hát Tuổi trẻ) đã thành lập Hội chim vành khuyên Hà Nội vào năm 2004.

Phân định đẳng cấp trên... sới chim cảnh 

Để có được một chú khuyên thành danh trong làng chim, nghe chừng cũng lắm gian nan. Bởi trong hàng trăm, thậm chí hàng ngàn con chim mộc bẫy từ thiên nhiên có khi chỉ lựa được vài con. Anh Ngọc “Hàng Trống” chia sẻ: Muốn nuôi vành khuyên hót bắt buộc phải chọn chim đực - điều tưởng đơn giản lại không mấy dễ dàng bởi chim đực chim mái nhìn qua giống hệt nhau. Muốn phân biệt chỉ có cách thông qua giọng hót, dáng vóc, sắc lông… Chim đực, giọng hót có âm cao, trong, đanh tiếng, như có “lửa”. Điều này khác hẳn với giọng có âm thấp, rè, vỡ tiếng của các nàng chim mái. Lông của cac “hoàng tử” phải tươi màu, đặc biệt là lông yếm, lông cổ phải có màu xanh tươi, sáng. Khuôn mặt của Khuyên đực nhìn có góc cạnh, dữ dằn, không lành như chim cái. Dáng vóc phải dài, thon, nhỏ. Phải có con mắt “nhà nghề” mới nhận ra những điểm khác biệt đó. 

Khi đã phân biệt được khuyên đực - cái, người chơi phải tiếp tục “lựa đá tìm châu” để có được chú khuyên hội tụ nhiều điểm quý. Đầu tiên phải loại bỏ những con mắc các dị tật như lộn cầu, ngoái, ngoái ngửa. Sau đó đến bước chon hình dáng: Gồm mặt, mỏ, bộ. Về khuôn mặt, yêu cầu mỏ dưới phải thẳng, mỏng; Đầu phải tròn, gáy dài, rộng tảng; Cổ to, vai to, nở hậu, bản đuôi to. Cuối cùng bàn chân phải khô, quắp, bé và đủ móng... Một khi hội tụ được những ưu điểm trên là chim đẹp, có sức khỏe.

Tìm được con chim đẹp rồi thì nuôi cho chim khỏe, có “ lửa” lại hoàn toàn phụ thuộc vào thức ăn và cách chăm sóc của người chơi. Thức ăn “tươi” chính của chim khuyên là sâu bọ, hoa quả và phấn hoa. Trong điều kiện nuôi nhốt, cám là thức ăn chính để nuôi khuyên với thành phần chủ yếu là đậu xanh, trứng gà và một số các chất bổ tổng hợp khác. Ngoài ra, người chơi cũng phải bổ sung thêm sâu tươi để chim có sức. Trong nhà phải có nơi đặt lồng yên tĩnh, tránh nơi quá nắng, nhiều gió. Phải chăm chim đều tay, điều độ về thức ăn, nước uống, giờ tắm, giờ ngủ. Khi ra đường và khi chim ngủ phải khoác áo lồng để tránh gió và tránh chim khỏi giật mình...

Con chim quý phải ở lồng son

Chơi vành khuyên, không chỉ công phu với chính loài chim mà đẳng cấp còn thể hiện ở những chiếc lồng và cóng (đựng thức ăn) của chim. Lồng và cóng có nhiều loại. Bình dân có lồng tre, trúc đơn giản, cóng bằng nhựa, giá vài trăm nghìn đồng. Cao hơn một chút có lồng cầu dừa, lồng triện thường, giá trên dưới 1 triệu đồng mỗi chiếc. Cao cấp hơn có lồng triện hai mặt kĩ, lồng đục chạm. Loại đặc biệt có lồng khung tre, trúc có khảm, chạm ngà voi, đồi mồi, thậm chí có loại lồng được lằm bằng 100% ngà voi, đồi mồi, sừng có giá từ vài chục đến vài trăm triệu đồng/chiếc. 

Anh Vũ Phạm Minh-Chủ cửa hàng chim cảnh Minh-Mai chợ Hàng Da bảo: Xếp hạng trong những chiếc lồng hàng khủng này phải kể đến chiếc lồng của một “đại gia” ở phố Hàng Đồng. Ngoài việc vị chủ nhân này sở hữu những chú khuyên hay nhất, đẹp nhất, đắt nhất còn có những chiếc lồng “khủng” nhất về độ tinh xảo cũng như về giá cả. Trong bộ sưu tập này có đủ các loại lồng chạm trổ theo các tích trong Tam Quốc, Bát Tiên, Bát Mã, Côn Trùng cho đến Chim Hoa... Trong đo, chiếc rẻ nhất cũng ngót 1.000 USD; còn chiếc đẹp nhất, đắt nhất là chiếc lồng Tam Quốc khảm ngà voi, đồi mồi, trị giá không dưới 6.000 USD. 

Nhắc đến trường phái chơi vành khuyên thi đấu, là nói tới những chú chim thể hiện được đẳng cấp về tiếng hót của mình trước các hội thi. Nếu họa mi, gà chọi... cuốn hút người chơi bởi những đòn đánh hiểm độc, mang phong thái của “kẻ võ biền” thì vành khuyên đấu thể hiện đẳng cấp bằng giọng hót để khuất phục đồng loại và làm đắm say tâm hồn người chơi. “Sự nghiệp” của mỗi chú khuyên đấu cũng lắm bậc thăng trầm như đời ca sĩ từ chỗ tiền trăm lên tiền triệu, vài chục triệu đồng là chuyện thường. 

Nổi danh trong “làng” chim đấu đất Bắc phải kể đến chú khuyên Líu xòe của Tuấn “Hàng Giấy”, ngang ngửa không kém đó chính là chú “Giật cánh” của anh Hùng “Nguyễn Siêu”. Chỉ trong vòng 2 năm 2007- 2008, chú khuyên này đã “rinh” về không dưới 3 giải nhất, 6 giải nhì. Cũng vì thành tích bất khả chiến bại đó mà chú chim có giá cả ngàn USD. 

Sưu tầm Tien Nguyen

Sinh viên và thú chơi chim cảnh

Chơi chim cảnh là cái thú đã lây sang giới trẻ. Sinh viên chia sẻ túi tiền 'hẻo' của mình, chia cả phòng trọ để chơi chim cảnh…

Thành - SV ĐH Kiến trúc Đà Nẵng chia sẻ bữa ăn và phòng trọ của mình cho 4 lồng chim 

Nhịn ăn chơi chim

Thành - sinh viên ĐH Kiến trúc Đà Nẵng, nói, từ nhỏ đã mê nuôi chim. Nuôi từ thời học cấp 2 cho đến giờ. Hiện Thành có 4 con chim chào mào, trong đó một con chào mào Sông Côn và một con Trung Mang, còn lại 2 chào mào Bông Huế. “Sinh viên làm gì ra tiền hả anh. Tiền bố mẹ gửi hàng tháng, em bớt tiền ăn để nuôi chim” - Thành nói.

Nguyễn Ngọc Nam - sinh viên ĐH Bách khoa Đà Nẵng, mới mua được con chim chào mào Trung Mang ở Quảng Nam giá 700 ngàn đồng. Mua được chim quý thì tiền đi dạy kèm thêm tháng trước coi như bay biến!

Dãy trọ của anh Nguyễn Văn Hiền trên đường Nguyễn Khuyến (quận Liên Chiểu), gần như đều nuôi chim chào mào. Sinh viên nuôi chim chào mào theo phong trào. Anh Hiền chủ trọ cũng có 2 con chào mào Trung Mang. Anh và các sinh viên ở dãy trọ thường thi đá chim, bên nào thua phải mua nước cho cả xóm trọ giải khát.

Tuy tự nhận mình không phải là người “trong nghề” chơi chim, nhưng Phạm Tuân - sinh viên ĐH Sư phạm cũng tỏ ra hào hứng: Dãy trọ mình ở có anh Ngọc, sinh viên Bách khoa, mới ra trường đang kiếm việc làm cũng có một con chào mào Bông Huế. Mỗi sáng anh cho chim ăn, cả xóm trọ bu quanh, xem chim ăn mà thấy thích. Tuân cũng đang nhờ anh Ngọc tư vấn để mua một con chim nuôi cho… vui cửa vui nhà.

Lắm công phu

Miền Trung có nhiều giống chào mào: Sông Côn, Trung Mang (Quảng Nam), Bông (Huế), chào mào ở Khánh Hòa, Bình Định, Phú Yên, Quảng Ngãi…

Theo anh Lê Văn Tạo, chủ quán chim ở số 759 Tôn Đức Thắng (quận Liên Chiểu - Đà Nẵng): Chim chào mào giá khoảng một trăm ngàn cho đến vài triệu đồng, tùy loại. Ở Đà Nẵng, phần lớn là nuôi chào mào Huế và chào mào Quảng Nam giá khoảng 250 ngàn đến 800 ngàn đồng/con.

Nuôi chào mào không cầu kì nhưng cũng chẳng đơn giản. Khi chim ốm, rất dễ chết. Trong khi nhà trọ sinh viên cứ mùa mưa là ẩm mốc, mùa hè thì nóng bức, thiếu không gian và thức ăn. Chim rất dễ mắc các bệnh như run chân, mắt đỏ, lười ăn, tiêu chảy... Đó đều là những bệnh của chim chào mào liên quan đến điều kiện ăn ở, không gian sinh hoạt.

“Nhà trọ sinh viên hiện nay, với cửa tôn, diện tích nhỏ hẹp và la phông bằng cót thì điều kiện sống cho chim chào mào không đảm bảo. Muốn chim hót hay và lớn mạnh nữa phải có điều kiện nhiều hơn về ánh sáng, không gian, thức ăn…”, - ông Nguyễn Văn Nam, chủ quán bán chim số 693 đường Tôn Đức Thắng, cho biết.

Tuy khó khăn, nhưng nhiều sinh viên vẫn kiên trì theo đuổi thú chơi tao nhã này. Theo chủ tiệm bán chim, anh Lê Văn Tạo: Trên địa bàn quận Liên Chiểu, số lượng chim chào mào được bán khoảng hơn 110 con/ tháng. Số lượng khách hàng mua nhiều, phần lớn là sinh viên Bách khoa, Sư phạm...

Sưu tầm Tien Nguyen

Mãn nhãn chiêm ngưỡng "lầu vàng gác tía" của các chú chim

Từ cái ngóc lồng cho đến đế lồng... từng chi tiết đều được trang trí, trạm khắc tinh sảo, có khi được bọc, làm cả bằng vàng, bạc, ngà voi... chỉ để "chiều" những chú chim đỏng đảnh...

Với ước muốn những chú chim của mình sẽ bay cao như cánh phượng

Kỳ công những đầu rồng được gắn thành ngóc treo "lầu son gách tía" cho các chú chim chào mào

Một chiếc ngọc trạm khắc trên gốc tre mình chim phượng làm mãn nhãn người xem

Sự pha trộn đầu rồng đuôi rắn

Chiếc ngóc (bên trái) được chủ nhân tự giời thiệu làm bằng ngã voi

Mỗi chiếc lồng chim như thế này thường có giá từ vài triệu, vài chục, thậm chí vài trăm triệu đồng...

Sưu tầm Tien Nguyen

Thú chơi chim 7 màu

Nuôi chim bảy màu không phải là thú chơi quá mới, nhưng tại TP HCM cũng không nhiều người chơi vì đây là loại chim quý hiếm, giá thành cao, chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng cũng không đơn giản.

Có tên khoa học là "Chloebia gouldiae"

Đây là loài chim cảnh họ Finch, xuất xứ từ châu Úc, tên khoa học là Chloebia gouldiae. Vòng đời trung bình của loài chim này khoảng 6 năm. Chim bảy màu sống thành từng bầy nhỏ ở những miền đồi hay thảo nguyên khô nóng. Có lẽ chúng là một trong những loài chim đẹp nhất trên thế giới. Trong hoang dã, chim bảy màu có 3 loại, phổ biến nhất là bảy màu đầu đỏ và đầu đen, còn đầu màu da cam thì rất hiếm. 

John Gould là người đầu tiên phát hiện ra loài chim xinh đẹp này. Ông ngạc nhiên trước vẻ đẹp lộng lẫy, màu sắc rực rỡ của chúng nên đặt tên cho chúng là Lady Gould - theo tên người vợ đã cùng ông nghiên cứu về các loại chim ở châu Úc.

Ở Việt Nam, chim bảy màu có mặt từ lâu nhưng ngày nay đã có bảy màu giống to con hơn nên rất được ưa chuộng. Nuôi chim bảy màu rất khó lấy được chim con, do đó luôn khan hiếm và giá cả cũng rất cao trên thị trường chim cảnh. Trung bình mỗi con có giá khoảng 1 triệu đồng. Chim bảy màu thường bắt cặp để đẻ chứ không chịu ấp trứng, nuôi con, vì vậy người chơi thường cho chim sắc Nhật Bản ấp rồi nuôi con thay cho bảy màu.

Anh Nguyễn Như Phong, một "trùm" nuôi loại chim này tại TP HCM cho biết: "Để nuôi tốt bảy màu phải đảm bảo nhiệt độ ấm, hợp lý nhất là từ 20-25 độ C, mỗi tuần cần cho chúng tắm ít nhất 1 tuần. Như tất cả các loài chim tự nhiên khác, ánh sáng mặt trời là quan trọng, nếu thiếu, ta có thể sử dụng ánh sáng nhân tạo bằng đèn huỳnh quang. Diện tích chuồng tối thiểu phải 30x30x50cm để cho chim bảy màu bay lượn thoải mái. Phải đảm bảo chế độ ăn uống, cân bằng nhu cầu dinh dưỡng theo các giai đoạn khác nhau trong chu kỳ cuộc sống của chúng như: thức ăn hạt phải đa dạng chứ không nên chỉ cho chúng ăn hạt kê và thường xuyên cho ăn các loại rau tươi, trái cây, côn trùng nhỏ. Đặc biệt đến mùa sinh nở, khi các con chim đang thay lông đầu tiên hay lúc ốm yếu... cần cung cấp thêm cho chúng chất đạm: cà rốt bào nhuyễn trộn với lòng đỏ trứng luộc nghiền nát, nhưng đừng cho ăn quá nhiều chất béo vì sẽ dẫn đến bệnh béo phì. Cần bổ sung Vitamin D...".

Bảy màu đẻ khoảng 4-6 trứng, ấp từ 15-18 ngày trứng nở. Sau khoảng 22 ngày chúng ra khỏi ổ. Chim tơ có bộ lông màu xanh lá nhạt, từ 8 tháng đến một năm là chim trưởng thành. Khi thay đổi môi trường sống, vị trí đặt chuồng có thể dẫn đến việc chim giảm sức đề kháng vì chúng là loài chim cực kỳ nhạy cảm, có thể được coi là khó nuôi nhất trong các loài cảnh.

Anh Huỳnh Ngọc, một người mới tập tành chơi chim bảy màu chia sẻ: "Những người "ghiền" loại chim này phải mua từ nước ngoài hoặc mua lại với giá khá cao. Ở nước ngoài loại chim này có nhiều màu sắc đẹp hơn, mới hơn, vì vậy giá của chúng có khi lên đến vài trăm USD một cặp".

Sưu tầm Tien Nguyen

Chơi chim đất Hà thành: “Chào Mào đang được giới chơi chim ưa chuộng”

Hội trưởng hội chim Chào mào Hà Nội, Nguyễn Quốc Toản đã bất bí như thế với PV báo điện tử GDVN khi nói về thú chơi mới của giới "mộ" chim chọi Hà Thành.

Không phải đầu tư nhiều tiền như chơi Họa mi, nhưng tiếng hót cùng tinh thần “thượng võ” mỗi khi lên sàn của những chú Chào mào cũng không hề thua kém. Chào mào đang được nhiều tay chơi trong giới chọi chim Hà Thành săn tìm.

Chào mào đang được giới săn chim chọi Hà Thành lựa chọn

Theo lời kể của Nguyễn Văn Sơn một tay săn chim chào mào có tiếng tại Hà Đông, chào mào được "chuộng" trở lại cách đây khoảng 3 năm. Có một thời gian nó gần như bị bỏ quên và không được người chơi quan tâm. 

Việc chọn lựa chim chào mào cũng không hề đơn giản. Theo lời kể của Sơn để chọn được chú chim chào mào có đủ phẩm chất để tham gia chọi trong các cuộc thi không dễ. Tổng hòa khả năng mỗi chú Chào mào thì 30% là phẩm chất, 40% là khả năng huấn luyện của mỗi chủ chim, 30% còn lại phụ thuộc vào thức ăn cho chào mào ăn.

Cũng theo như Sơn, chào mào thì hầu như vùng trên đất nước ta cũng có nhưng khả năng của mỗi loại chim chào mào mỗi vùng lại khác nhau. Như chào mào sống tại miền Trung nước ta có giọng hót khỏe, và gần như hót mau mỏ trong cả buổi thi đấu.

Trong khi đó những chú chào mào vùng đồng bằng Bắc bộ thì trước mỗi trận đầu thường có những động tác xòe cánh, xù lông dọa đối thủ. Nhưng nếu đối thủ hót đều mỏ, tiếng hót vang kêu to thì thường sớm bỏ cuộc.

Hai chú chim chào mào đua giọng trong một cuộc thi

 Chào mào đang dần trở nên thú chơi phổ biến, thông dụng, vừa tao nhã tại Hà Nội. Vì vậy những người yêu thích loài chim này đã thành lập những hội, chi hội chơi chim chào mào. Riêng ở Hà Nội đã có mấy hội hầu hết các quận huyện đều thành lập hội để sinh hoạt chia sẻ sở thích với nhau.

Chia sẻ với phóng viên báo điện tử Giáo dục Việt Nam anh Nguyễn Quốc Toản - hội trưởng hội chim chào mào Hà Nội (Hoàn Kiếm – Hà Nội) cho biết thành viên trong hội cũng mỗi người hoàn cảnh, nghề nghiệp. Cùng chung sở thích nuôi và yêu thích loài chim này tập hợp lại thành hội.

Cũng như lời anh Toản trong hội có người sở hữu những chú Chào mào giá chỉ vài trăm nghìn đồng, nhưng cũng có người sở hữu chú chào mào giá đến vài nghìn đô.

Việc chăm chim Chào mào cũng không quá khắt khe như Họa mi, Sáo, Vẹt… Chào mào tỏ ra dễ tính với chủ nhân, chỉ cần đảm bảo đủ nước uống, nước tắm. Người chăm sóc cũng tiện hơn, vì vậy thú chơi loài chim này ngày một phổ biến.

Theo tìm hiểu thì không chỉ ở Hà Nội, hầu hết các tỉnh miền Bắc đều có các hội chơi chim chào mào. Mỗi năm các hội chim chào mào tại các tỉnh đều tổ chức các cuộc thi và mời các hội chim Chào mào tại các nơi về tham gia đấu chọi.

Thể lệ cuộc thi đều giống nhau, khi thi đấu nếu chào mào nào hót mỏ không đều, rỉa lông, ăn thức ăn… được cho là thái độ thi đấu không tốt sẽ bị loại. Ngược lại nếu lồng nào chào mào hót đều mỏ, xòe cánh, dựng lông dọa nạt đối thủ, hót âm lớn trên tiếng đối thủ sẽ lọt vào vòng trong.

Sưu tầm Tien Nguyen

Thú chơi chim cảnh của người Sài Gòn

Thú chơi chim cảnh của người dân Sài Gòn đã có từ lâu. Giữa nhịp  sống gấp gáp, huyên náo của phố phường, thú chơi chim cảnh ngày  càng được nhiều người tìm đến. Họ đến đây  để  tìm giây phút  thảnh thơi, thư thái cho mình.

Mỗi buổi sáng, Công viên Tao Ðàn (trong ảnh) lại rộn ràng tiếng chim hót được các thành viên CLB chim cảnh mang tới. Mỗi người tới đây đều mang theo lồng chim vừa ngồi uống cà-phê vừa ngắm và nghe chim hót trong buổi sáng trong lành. Chim ở đây có đủ loài: họa mi, chích chòe, hồng yến, hoàng yến, nhồng, cưỡng, chim khuyên, sơn ca...

Không chỉ riêng tại Công viên Tao Ðàn,  nhiều CLB chim cảnh khác cũng thường xuyên hoạt động như: CLB Lan Anh (Công viên Lê Thị Riêng); Allstar (đường Vườn Lài , phường An Phú Ðông, quận 12); Tây Lân (xã Bà Ðiểm, huyện Hóc Môn)...  Các CLB này là điểm hẹn cho những người nuôi và thích chim cảnh cùng đến thưởng thức những chú chim hót hay, múa đẹp hay "đá" giỏi được rèn giũa bởi lòng đam mê của người nuôi.

Cái thú chơi "tao nhã" này đã tạo niềm vui cho nhiều người cao tuổi. Sau những tháng năm làm việc vất vả và đến khi được nghỉ ngơi họ lại tìm niềm vui từ việc nuôi chim cảnh. Bác Ba, một cán bộ hưu trí chia sẻ: "Nói thiệt, lúc đầu mới về hưu ở nhà cũng buồn. Sau mấy người rủ chơi chim tôi thấy hay bèn đi theo. Tham gia vào rồi thấy vui  thiệt. Ðến đây có người để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và ham mê lúc nào không hay. Giờ tôi đã tìm được niềm vui và thấy người khỏe ra" .

 CLB chim cảnh không chỉ dành riêng cho những người cao tuổi, cả những người trẻ tuổi cũng bị cuốn hút vào thú vui này. Từ những người làm nghề tự do hay công chức, nhân viên văn phòng  đều tranh thủ tìm đến để bớt đi sự căng thẳng của công việc. Anh Hùng,  một kỹ sư công nghệ thông tin tâm sự: "Cả ngày ngồi trong phòng lạnh, làm việc trên máy tính đến căng cả mắt và mệt mỏi. Ðể bớt căng thẳng mỗi sáng trước giờ đi làm tôi lại tranh thủ mang lồng chim ra đây tham gia vào CLB chim cảnh. Ngồi nhâm nhi cà-phê  vừa nghe chim hót và hít thở không khí trong lành tôi thấy người khỏe ra, tinh thần minh mẫn, tạo hứng thú để bước vào công việc của ngày mới".

Những năm gần đây, thú chơi chim ở TP Hồ Chí Minh phát triển mạnh. Mỗi người tìm đến với thú vui này với những lý do khác nhau, nhưng tất cả có một điểm chung  là tìm lại sự sảng khoái tinh thần. Một ngày bắt đầu, dòng người lại hối hả giữa phố phường tấp nập và ở những điểm sinh hoạt CLB  chim cảnh vẫn sự trong trẻo với những vũ điệu và tiếng hót của những chú chim đưa con người gần gũi với thiên nhiên hơn.

Sưu tầm Tien Nguyen

Luyện chim câu bay - Thú chơi tao nhã

Luyện chim câu bay là thú chơi tao nhã và vô cùng đẹp đẽ. 

Đẹp không chỉ ở đàn chim câu biết chao liệng, làm nức lòng người xem mà còn đẹp ở tấm lòng của những người chơi và ý nghĩa của thú chơi này. “Chim câu là biểu tượng của hòa bình, của lòng thủy chung, son sắt. Đàn chim sát cánh bay ngang trời chính là ước nguyện tự do, hòa bình của con người được cất cánh, kết nối tình bạn bè, tình bằng hữu."

Từ nhiều đời nay, ở làng quê Cẩm Xá (Mỹ Hào - Hưng Yên) đã có những đàn chim  câu tuyệt đẹp, biết biểu diễn trên những tầng mây xanh. Và cũng lâu nay, một “CLB chim  câu bay” đã được những người có chung niềm đam mê thành lập, ngày càng thu hút hội viên. Những ngày này, để chuẩn bị cho ngày hội thả chim  câu bay mừng sinh nhật Bác (19.5) thì gần 20 “huấn luyện viên” của CLB lại bận rộn huấn luyện để cống hiến cho khán giả những màn biểu diễn đặc sắc.

Từ thú chơi tao nhã

Về xã Cẩm Xá, qua những con đường làng quanh co rợp bóng cây xanh, chúng tôi tìm đến nhà ông Đỗ Văn Đoàn, một nghệ nhân luyện chim câu bay đã mấy chục năm nay và cũng là chủ nhiệm CLB chim  câu bay Cẩm Xá. Bên bàn trà đơn sơ, những bạn bè, hội viên của CLB đang quây quần vui vẻ trò chuyện, sẻ chia cho nhau bí quyết hay trước mùa giải.

Luyện chim  câu bay là thú chơi tao nhã và vô cùng đẹp đẽ. Đẹp không chỉ ở đàn chim câu biết chao liệng, làm nức lòng người xem mà còn đẹp ở tấm lòng của những người chơi và ý nghĩa của thú chơi này. “Chim  câu là biểu tượng của hòa bình, của lòng thủy chung, son sắt. Đàn chim sát cánh bay ngang trời chính là ước nguyện tự do, hòa bình của con người được cất cánh, kết nối tình bạn bè, tình bằng hữu. Bởi thế mà CLB dù thành lập từ năm 1987 nhưng đến nay ngoài những hội viên cao tuổi qua đời thì CLB chỉ tiếp nhận thêm hội viên mới chứ không có người bỏ thú chơi này”, ông Đỗ Văn Đoàn vui vẻ cho biết. Trong CLB, có những hội viên đã sắp sang tuổi 90 và cả những người tuổi thanh niên, trung niên. Đàn chim  câu giống như một thứ tài sản quý được đời ông truyền lại cho đời cha, đời cha truyền lại cho đời con, không khi nào bị mai một. Hiếm có một thú chơi nào lại bình dị, gần gũi đến thế, nó thu hút cả người trẻ, người già, người giàu, người nghèo, miễn ấy là người có sở thích, có ham mê. Nay, tổng đàn trong CLB ở Cẩm Xá đã lên tới hàng trăm “sứ giả hòa bình”, hàng chục “đội hình bay” đẹp.

Một nghệ nhân chim câu bay tài sản cũng chỉ đơn giản là dãy chuồng nho nhỏ cho chim ở, vài chiếc lồng, đàn bồ câu bay khỏe khoắn và một tấm lòng với thú chơi này. Nhưng để có được một đàn bồ câu bay nghệ thuật, làm nức lòng khán giả thì ngoài tấm lòng đam mê còn cần cả sự kiên nhẫn. Đàn bồ câu bay thường có quân số 8 - 15 con, trong đó có cả con bố, con mẹ, có các con là anh chị em, có cả những cặp vợ chồng chim câu. Tất cả chúng được kết hợp khéo léo để tạo thành một đàn chim hòa thuận, gắn bó, thậm chí như các nghệ nhân chia sẻ thì ở chúng phải có cả sự thương yêu, thấu hiểu nhau. Giống bồ câu bay khác nhiều so với bồ câu thịt, kích thước và trọng lượng của loại bồ câu này nhỏ hơn, chỉ khoảng trên dưới 0,2 kg/con. Nhưng đó là những chú bồ câu thực sự nhanh nhẹn, khỏe mạnh và hội tụ đầy đủ vẻ đẹp của những “vận động viên”: ức nở, mắt sáng, lông dày, mũi thính, chắc khỏe. Người huấn luyện không chỉ phải yêu thương, chăm sóc đàn chim cẩn thận mà còn phải biết cách dạy dỗ, uốn nắn hiệu quả. Đây là loài chim ăn uống sạch sẽ, nhất là những “vận động viên bay” càng phải có chế độ ăn uống đặc biệt, thóc ngon, gạo xay vỏ và nước sạch được thay thường xuyên cho chim uống. Khi bồ câu trưởng thành, người chơi mới cẩn thận chọn ra những con ưu tú nhất, cẩn trọng để ý đến mối quan hệ của các con trong đàn bởi việc chọn lựa, ghép đôi là yếu tố quyết định để đàn chim khi tự do trên bầu trời có thể cùng nhau biểu diễn, sát cánh trong từng cảnh khó và bảo toàn lực lượng về nhà khi phần thi kết thúc. Đàn chim bay xuất sắc chính là đàn có đủ thành viên khỏe mạnh, dai sức, chỉ cần tung nắp lồng là cùng nhau bay mãi không rời, tạo hình đẹp mắt từ tầng thấp tới tầng cao. Bởi thế mới có chuyện, người huấn luyện chim câu thức dậy cùng tiếng gù của chim, nhớ từng thành viên trong đàn và kiên trì ngày ngày tập luyện, bất kể nắng mưa. Ngày trời quang mây tạnh, người già, trẻ nhỏ rủ nhau tụ hội ra bãi cỏ rộng trong làng, những em bé lên chín, lên mười cũng xách lồng theo ông, nheo mắt dõi theo từng nhịp cánh, đường lượn. Bóng câu thanh thoát, vô tư chao liệng trên nền trời xanh khiến hết thảy mọi người thán phục, khiến cụ già tươi cười, trẻ con hớn hở, ai cũng như khỏe khoắn, yêu đời hơn.

Đến những cuộc so tài trên bầu trời

Hội thi chim câu bay diễn ra chủ yếu vào hai mùa hội chính là xuân và thu. Khi đàn chim đã say bầu trời, khát khao bay lượn và người nghệ nhân qua những tháng ngày thao luyện da đã đen nâu vì nắng gió, nuôi ước mơ chiến thắng cũng là lúc họ gặp nhau ở hội thi để so tài.

Vào mùa hội, những nơi có truyền thống chơi chim câu bay như: Bắc Ninh, Hà Nội và Hưng Yên sẽ đan xen tổ chức các hội thi quy mô lớn nhỏ, từ hội làng tới hội cấp huyện và hội liên tỉnh. Hội mùa thu luôn là hội được mong đợi hơn cả bởi thời tiết dịu mát, bầu trời xanh cao rộng, mây trong, rất thuận lợi cho việc thả và quan sát đàn bồ câu biểu diễn.

Theo số thứ tự, từng nghệ nhân sẽ lần lượt đưa đàn chim của mình ra biểu diễn trước sự chứng kiến của hàng chục vị giám khảo và đông đảo người xem. Nắp lồng vừa tung ra, đàn chim như nhận lệnh, đồng loạt đập cánh lao vút lên bầu trời. Giữa trời xanh trong, đàn chim sẽ thể hiện hết những đường bay, đường lượn điêu luyện đã được chủ dày công tập luyện. Từ tầng hạ, tầng trung rồi đến tầng thượng, đàn chim từ nhìn rõ đến lúc chỉ còn là những chấm đen nhỏ xíu, chúng bay cách mặt đất tới 3 - 4 km, đây thực sự là cuộc so tài cam go không dành cho những kẻ yếu đuối. Trước những áp lực về không gian, thời gian, cảnh quan và con người, đàn chim vẫn phải giữ bản lĩnh, phong độ để lên thẳng, lượn đủ 3 tầng trời một cách đẹp mắt. Đàn này khuất bóng sẽ tiếp tục đến đàn khác, các đàn được giám khảo chấm điểm dựa trên những tiêu chí chung như: đàn có gắn kết hay không, có bỏ đàn không, có chệch hướng không, nếu bay đủ 3 tầng trời thì có mắc lỗi về khoảng cách hoặc phương hướng không… Đã có không ít đàn chim vì không được ghép cẩn thận, thiếu kinh nghiệm mà vừa thả đã tan tác hoặc không biểu diễn mà bay đi mất. Vì vậy giải thưởng cho đàn bồ câu hay không chỉ là những phần quà mà còn là sự ngưỡng mộ, động viên khích lệ của biết bao bạn bè, khán giả.

Ngày hội thả chim câu lớn nhất của CLB Cẩm Xá chính là ngày mừng sinh nhật Bác 19.5 hàng năm. Các nghệ nhân ai cũng háo hức, mong chờ bởi với họ, đây không chỉ là dịp để đàn “con cưng” của mình biểu diễn, so tài, cống hiến cho đông đảo nhân dân xem, mà còn là dịp bản thân được cùng những “sứ giả hòa bình” đem tới những thông điệp tốt đẹp, những lời chúc mừng đầy ý nghĩa trong ngày sinh nhật Bác. Anh Phạm Văn Nhu, hội viên thôn Tiên Xá 3 phấn khởi cho biết: “Khi đã so tài, biểu diễn thì ai cũng muốn đàn chim câu của mình thành công, giành chiến thắng song quan trọng hơn là qua cuộc thi tất cả mọi người đều cảm nhận được ý nghĩa cao đẹp, hiểu được những thông điệp của hòa bình, tự do, bác ái mà đàn chim đã mang hết sức để vẽ cánh lên bầu trời”. Đàn chim câu sẽ thay nhau tạo thành những vòng tròn lớn trên bầu trời, người yêu thích có thể đứng xa hàng ki-lô-mét vẫn có thể chiêm ngưỡng, theo dõi đường chim bay.

Chia tay khoảng sân ngợp nắng với từng đàn bồ câu gọi nhau nhặt thóc, nơi những cụ ông cao tuổi vẫn đang mải mê chỉ dạy cho con cháu các kỹ xảo luyện chim câu, chúng tôi không chỉ tin tưởng ngày sinh nhật Bác năm nay sẽ có những màn biểu diễn đẹp mắt mà còn tin chắc rằng thú chơi chim câu tao nhã sẽ tiếp tục được lưu giữ, phát triển ở nơi làng quê yên bình này.

Sưu tầm Tien Nguyen

Thú chơi chim “độc” ở Đà thành

Không dừng lại ở việc nuôi và luyện những chú chim cảnh như một thú chơi tao nhã, gần đây nhiều người nuôi chim cảnh ở Đà Nẵng còn bổ sung vào bộ sưu tập của mình những chú chim “độc”, lạ với giá trị mỗi loại lên đến hàng trăm triệu đồng.

Nghề chơi cũng lắm công phu

Chú vẹt Úc lông trắng, mào vàng độc nhất vô nhị ở Đà Nẵng của anh Võ Anh Tuấn, giá hơn 2.000 đô la Mỹ. Anh Tuấn cho biết, loại vẹt này khá hiếm, rất thông minh và nó có thể nhảy theo các điệu nhạc.

Chiều cuối tuần, ngồi nhâm nhi ly trà nóng tại quán cà phê trên đường Lý Thường Kiệt, được dịp nghe hàng trăm chú chim với đủ các loại khác nhau như chào mào (đội mũ), chích choè, hoạ mi, vành khuyên... cùng nhau “đọ” tiếng hót. Mặc dù với những dân “ngoại đạo” như chúng tôi, chẳng biết thế nào là một chú chim líu hay, líu khỏe, nhưng ngồi nghe chúng hót cũng thật vui tai.

Anh Võ Anh Tuấn là chủ quán cà phê Chim và cũng là một “cao thủ” chơi chim “có số má” ở Đà Nẵng. Hiện anh đang sở hữu một dàn chim đủ loại trị giá hơn 1 tỷ đồng.

Một trong hai chú vẹt đuôi dài Nam Mỹ có tên Blue-Gold mới được anh Tuấn nhập khẩu trực tiếp từ Brazil về Đà Nẵng. 

Theo anh Tuấn, ở Đà Nẵng, hiện người chơi chim lên tới con số hàng trăm. Người chơi ít nhất cũng sở hữu đôi ba con, vừa vừa cũng dăm lồng, còn nhiều thì phải là hàng chục. Các loại chim được ưa thích nhất là chào mào (đội mũ), chích choè than, chích choè lửa, hoạ mi, vành khuyên…

Anh Tuấn tâm sự, việc mua được cho mình một chú chim thường như chào mào hay vành khuyên thì rẻ thôi, chỉ mất vài trăm ngàn đồng nhưng để luyện chim hay, đấu tốt, đặc biệt là có “số má” trong làng chim cảnh thì người chơi không chỉ cần có nhiều kinh nghiệm mà còn phải mất không ít thời gian chăm bẵm, tập luyện rất công phu.

Công đoạn chọn chim phải cực kỳ tỷ mẩn. Chẳng hạn, để chọn khuyên phải là những chú khuyên có đầu to, trán rộng, mỏ vàng, hàm sâu, lông óng… Vì đây là những chú khuyên có khả năng nhanh hót (líu) và líu nhiều. Chọn xong chim, mới chỉ là công đoạn đầu. Tiếp theo là công đoạn chăm sóc và tập luyện, mỗi người có một bí kíp riêng. Công đoạn chăm sóc đòi hỏi sự tỉ mỉ, cầu kỳ từ việc chọn thức ăn, bổ sung các dưỡng chất để tăng sức đề kháng, cũng như chế độ tắm đặc biệt.

Thông thường, các câu lạc bộ, hội chim đều có những cuộc thi cho riêng mình. Những cuộc thi chim thu hút đông đảo người chơi chim tham dự và các chú chim đoạt giải sẽ được định giá rất cao.

Anh Tuấn cho biết, chú chào mào Trung Mang (huyện Đông Giang, Quảng Nam) của anh, hiện đã được định giá 25 triệu đồng bởi đã nhiều lần đoạt giải trong các hội thi. Tuy nhiên, đó chưa phải là cái giá “đỉnh”, mà chỉ là cái giá kha khá cho những người chơi chim. Thực tế, có con chim chào mào như của anh Ty, sau khi đoạt giải trong đợt thi vừa qua, đã được định giá tới 70-80 triệu đồng.

Rộ thú chơi chim… “độc”
Nhưng chỉ chơi những loại chim thông thường như vừa kể, thì chưa đủ. Gần đây, giới mê chim cảnh Đà Nẵng còn săn lùng những chú chim “độc”, lạ và đặc biệt là giá trị của mỗi con lên đến hàng ngàn đô la Mỹ.

Anh Tuấn đang sở hữu loại vẹt xám Châu Phi có chỉ số IQ ngang cá heo và có thể tập nói được nhiều thứ tiếng; làm toán, nhận diện màu sắc...

Ở Đà Nẵng, người đam mêm chim cảnh không thể không kể tới anh H. Gần chục năm nay, anh đã bổ sung vào bộ sưu tập chim cảnh độc đáo của mình những dàn chim chào mào từ bông, đốm, màu sôcôla đến hoàng, bạch, hay chỉ trắng phần đầu...có giá đến hàng trăm triệu đồng.

Tiếp đến là bộ sưu tập Khuyên hoàng (khuyên có lông màu vàng), Sơn ca trắng của anh M; bộ sưu tập Cu gáy bông của anh Kh; hay dàn lửa bông của anh T. tạo ra một thú chơi chim cảnh “độc”, "không đụng hàng" ở Đà Nẵng, rất phong phú, đa dạng.

Nhưng "độc" nhất là bộ sưu tập mới nhất của anh Võ Anh Tuấn, với những loại chim mới được anh dày công tìm hiểu và “tậu” về từ nước ngoài với giá mỗi con lên tới hàng ngàn đô la Mỹ.

Đó là cặp vẹt đuôi dài Nam Mỹ, có tên Blue-Gold mới được anh bỏ ra gần 200 triệu đồng để làm thủ tục nhập khẩu trực tiếp từ Brazil; một chú vẹt Úc màu trắng mào vàng với giá hơn 2.000 đô la Mỹ và cặp vẹt xám Châu Phi nhập từ Thái Lan về có giá gần 100 triệu đồng/con mà anh Tuấn đang sở hữu.

Chủ nhân của các chú vẹt có một không hai ở Đà Nẵng cho biết, loại vẹt này khi trưởng thành rất thông minh, đặc biệt là chúng có thể bắt chước và nói tiếng giỏi như con người. Loại vẹt xám Châu Phi có chỉ số IQ ngang cá heo và có thể tập nói được nhiều thứ tiếng, làm toán, nhận diện màu sắc… và chú vẹt Úc mào vàng thì có khả năng nhảy múa theo nhạc.

Chiếc lồng chim mang tích "Bát điểu" này hiện có giá hơn 40 triệu đồng. 

Quay lại câu chuyện mà anh Tuấn kể với chúng tôi, anh bảo rằng, người chơi chim cảnh không chỉ “ganh” nhau trong mỗi cuộc thi, xem chú chim nào líu hay, líu khỏe mà họ còn ganh nhau trong việc “độ” lồng son cho những chú chim quý của mình.

Giá cả các loại lồng phụ thuộc vào độ tinh xảo trong cách xử lý chất liệu chế tạo lồng. Lồng đục chạm càng cầu kỳ giá càng cao. Nếu thêm các chất liệu quý như ngà voi, đồi mồi, sừng, xương để thay một số hay toàn bộ tre trúc thì giá càng đắt.

Ngay như những chiếc lồng được làm bằng tre già, có chạm trổ tinh tế cũng ở mức từ 20 triệu tới cả trăm triệu đồng/chiếc.

Anh Tuấn thú thật, anh cũng rất thích “độ” lồng chim, nhưng anh không đầu tư mua những chiếc lồng với giá ngất ngưởng, bởi anh nghĩ chim quý không phải ở lồng son.

Sưu tầm Tien Nguyen